18.4.10

Noticias de literatura-78

Antonio Campos Romay presenta A ollada melancólica, un conxunto de 21 relatos:
Cun estilo directo e unha prosa contundente, apegada á realidade cotiá, Campos Romay rememora "unha época triste, de xente triste e sen horizontes, nun suburbio dunha cidade galega. Xentes que non terían espertado o interese de ninguén, por iso eu pensei, máis que en escribir relatos, en fotografar aquelas persoas, no papel. Desde a nostalxia, a melancolía de que non puido ser doutro xeito. Daquel tempo de odio a quen roubara a liberdade... Dunha época na que, se Goya volvese vivir, tería pintado as súas pinturas negras...", explicou o autor (Galicia Hoxe, 10-4-10).
Luz Pozo Garza, premio Irmandade do Libro:
Luz Pozo, unha das escritoras máis importantes da literatura galega do século XX, naceu en 1922 en Ribadeo. Os seus primeiros anos pasounos en Viveiro até a chegada da Guerra Civil. Na contenda, o seu pai foi detido e encarcerado. Nesa situación, a súa familia trasládase a vivir a Marrocos. Ao final do enfrontamento, a familia regresa a Galicia. Estas vivencias inflúen de forma considerable na vida e na obra de Luz Pozo. A pesar de que os seus comezos literarios foron en castelán, Luz Pozo comezou a escribir en galego en 1952 coa súa obra Ou paxaro na boca. Entre as súas obras, destacan Verbas derradeiras (1976), Concerto de Outono (1981) ou Códice Calixtino (1986) (Xornal de Galicia, 11-4-10).
Iván García Campos gaña o Blanco-Amor de novela:
“É unha novela cando menos, estraña” di o escritor Iván García Campos de Imposible de Desatar, a novela coa que gañou o Premio Blanco Amor deste ano. Explica que “parte dun tipo de narración diferente ao que adoita ser habitual, na que se xoga co lector mediante os tempos narrativos e o silencio, un recurso importante que se converte nun protagonista máis, nun elemento básico para o desenvolvemento e a comprensión do texto” (Xornal de Galicia, 11-4-10).

En Vieiros:
O xurado valorou “a coherencia e o equilibrio entre a forma e o fondo, e o retrato da cara oculta da sociedade actual, dos conflitos persoais, da soidade e incomunicación, a través de personaxes cargadas de humanidade”. Ademais, na súa acta subliñan o “carácter innovador” do autor no tocante ao estilo e ás técnicas narrativas”.

N' A Nosa Terra sinálase que "a novela premiada conta a historia dunha familia contemporánea chea de contradicións nos que cada membro se desdobra en distintas personaxes creando unha interesante trama narrativa".

No Galicia Hoxe (12-4-10) saliéntase, entre outras cousas:
incomunicación na sociedade actual, os heroes anónimos aos que ninguén olla fóra do seu círculo inmediato, a situación actual do mundo laboral ou o tránsito da familia tradicional aos novos tipos de familia son algúns dos temas que aborda Imposible de Desatar
Emma Pedreira publica Xoguetes póstumos:
Son póstumos porque foron escritos tras ese momento no que dixen «ata aquí». Propúxenme deixalo, pero non puiden evitar seguir escribindo poemas soltos que recolle este libro. Xoguetes refírese a que sigo a xogar coas palabras (La Voz de Galicia, 16-4-10).
Premios da Crítica. Noticias no Galicia Hoxe e mais no Xornal de Galicia.

Imaxes de: Galicia Hoxe (Campos Romay), Xornal de Galicia (Iván García Campos), La Voz de Galicia (Emma Pedreira).

10.4.10

Chamádeme Simbad. Léxico-2

Para os lectores de Chamádeme  Simbad (Francisco Castro). Velaquí queda a ligazón a estoutro pequeno exercicio de léxico. Para realizalo, premede no título do post ou en

7.4.10

O lobishome de Candeán

0. As citas de Álvaro de Campos (heterónimo de Pessoa) que a autora coloca ó longo da obra sérvenlle ó lector para establecer as tres partes estruturais da novela.
As citas do poeta portugués parecen escolleitas pensando no desenvolvemento do personaxe do lobishome: a memoria insomne, o cadáver do propio pasado, a esperanza invisible. Velaí a evolución dun individuo consciente de que vive unha vida que lle resulta allea e sobre a que non ten ningún control.
1.1. Na primeira parte da novela (capítulos 1-11) dásenos noticia da morte de Elvira baixo as gadoupas dun lobishome, da aparición do cadáver e do seu enterro. Preséntansenos tamén nesta primeira parte os personaxes que atoparemos ó longo da historia cos seus trazos definitorios: Elvira, a vítima adolescente; Silvia, a súa amiga, por quen sabemos dos hábitos da mocidade, como os excesos co alcol e a chegada tarde á casa cos problemas que isto xera no seo familiar; Berto, irmán de Elvira, que vive absorto no seu mundo de videoxogos; Puri, señora da súa casa e escrava da familia e do bar. Aparecen tamén, entre outros, o policía e mais Balbina, a misteriosa muller do pano negro. No enterro xúntase a parroquia e xorde como un xuíz colectivo.
1.2. Na segunda parte (capítulos 12-29) desenvólvense as pescudas e vanse decantando as actitudes dos personaxes. A noite gaña presenza e os escenarios tórnanse máis concretos: adro, cemiterio e monte, en exteriores; cuartos (de Berto, de Sali, do lobo...), en interiores.
Algúns personaxes pasan a primeira liña, nomeadamente o de Balbina, que sabe "escoitar por debaixo das palabras" (p. 96). As pescudas rematan coa detención do lobishome na súa propia casa.
1.3. A terceira parte (capítulos 30-31) funciona como colofón: as augas van volvendo ó rego da "cruel normalidade", salvo excepcións. Bieito segue a súa particular procura do lobo, malia haber xa un detido. Celia, a nai de Elvira, seguirá coa súa vida en soidade.
2. O peso da novela recae na construción dos personaxes. De entre eles, este lector salientaría o lobishome e Balbina. Son dous tipos de personaxes que gozan de tradición nas nosas letras.
O lobishome que temos aquí, malia ser un perigoso criminal, presenta máis a fasquía dun enfermo ca a dun malvado. Semella máis culpable por abandonar a medicación (¿perrencha de adolescente?) que polo crime cometido. Resulta curiosa a compaixón que esperta nos seus perseguidores: Balbina vai visitalo ó cárcere e lévalle algún presente.
Este último personaxe, de idade indefinida, reúne os trazos da vella sabia e da meiga. Mesmo encabeza o mostrario de bechos raros para os seus parroquianos: "Os cativos inventaron a historia de que esa muller é en realidade unha bruxa que sae de noite a chucharlles o sangue aos bebés" (p. 129). Os veciños prefiren evitar a esta muller solitaria que, por outra parte, sabe vivir en paz consigo mesma.

3. Fálase da novela en:
  1. La Voz de Galicia, que a presenta como unha novela de terror.
  2. O blog da Editorial Galaxia, que nos sinala outras fontes críticas.
  3. Héitor Mera, en Vieiros, considera que "O feito de prestarlle tanta atención os personaxes quítalle moito ritmo narrativo á noveliña".
  4. Fervenzas literarias coloca a obra na sección "O mellor do 2009".


Paula Carballeira, O lobishome de Candeán, Vigo, Galaxia, 2009.

5.4.10

Chamádeme Simbad. Léxico-1

Prezado club de lectura de Chamádeme Simbad (de Francisco Castro), deixo a ligazón deste exercicio de léxico. É moi faciliño este xogo e non dura máis alá de tres minutos. Veña, dádelle duro. Premede no título do post ou en

3.4.10

Noticias de literatura-77

Luís Seoane: A investigadora Charo Portela achégase á figura e á obra desta inmensa figura das nosas artes e das nosas letras:
“Para Luis Seoane, o Medievo era unha época a imitar”, asegura Charo Portela, autora de Luis
Seoane e a Galicia Medieval, unha monografía que presentou onte na Universidade de Santiago. Nos textos do Seoane escritor e nos lenzos do Seoane pintor asomou a Idade Media de xeito constante durante toda a súa vida, vista “como unha época de esplendor e riqueza, de gran nivel cultural e na que o pobo, grazas a feitos como as revoltas irmandiñas, foi o protagonista da Historia”, di Portela (Xornal de Galicia, 10-3-10).
Agustín Fernández Paz fala con Vanesa Oliveira no Galicia Hoxe (13-3-10):
É evidente que se a lingua na que escribimos se alcuma de imposta, de inútil, de atrasada, de limitadora, é obvio que calquera ofensa á lingua e calquera retroceso na sociedade no ámbito lingüístico é unha ferida que nos chega ós escritores, que á fin e ó cabo, traballamos coa lingua. Non podemos doutro xeito que ver con preocupación o panorama actual. Escribir en galego sempre supuxo escribir contra as circunstancias adversas. Nese aspecto, Rosalía é un exemplo importante porque escribiu os seus libros nunhas condicións difíciles. O certo é que o panorama sociolingüístico que tiñamos había atrancos pero daba a sensación de que se avanzaba. Pero dende hai un ano, temos a sensación e a certeza de que hai unha vontade de limitar a presenza social da lingua.
Antonio López Ferreiro: lembranza da súa obra e figura no centenario do seu pasamento. O concello de Vedra prepara actos para dignificar a figura do polígrafo.
O último canto, na lista White Ravens 2010:
O último canto (editado en galego, español e, en breve, en portugués, inglés, francés e italiano) enfronta dun xeito entrañable e natural a morte, un concepto difícil de comprender para os nenos e de explicar para os adultos. No libro, Pablo Albo trata de explicar as diferentes etapas afectivas que se experimentan tras a perda dun ser querido: o dó, a aceptación, e finalmente, o recordo (Galicia Hoxe, 20-3-10).
A casa da luz de Xavier P. Docampo, ó cine:
Esta novela conta a vida de Alicia, unha rapaza trastísima á que, ao parecer, todo lle vén do seu ingobernable desexo de saber, de coñecer e de experimentar (Xornal de Galicia, 27-3-10).
Fernández Naval gaña o Premio de Poesía Fiz Vergara Vilariño con Bater de sombras:
Bater de sombras marca, segundo subliña o autor nunha conversa telefónica, un cambio no foco da súa poesía: el sempre escribira desde a perspectiva da luz e neste libro esculca un ámbito contrario. "A sombra é algo que convive connosco", asegura, "dentro de nós, e aínda que combatemos contra ela cada día, hai días nos que a sombra aflora. Desta vez, quixen vivir mirándolle aos ollos" (Galicia Hoxe, 28-3-10).
O Xornal de Galicia salienta:
O ourensán Francisco Fernández Naval foi escollido onte como gañador da X edición do Premio de Poesía Fiz Vergara Vilariño, co seu libro Bater de sombras, que nace "do desexo de examinar esa parte tenebrosa do ser humano", en palabras do propio autor.
O león Kandinga, de Boniface Ofogo (Kalandraka), premio CJ Picture Awards:
O protagonista desta fábula é un rei -enfermo, vello e abandonado- vido a menos pola súa crueldade. O egoísmo e a avaricia son malos compañeiros de viaxe, non só para os animais salvaxes, senón tamén para as persoas...
Boniface Ofogo propón unha reflexión sobre o comportamento humano e pon a experiencia do seu pobo natal ao servizo dos lectores para que aprendan esta moralexa: "Se tes moito, é bo compartir cos que non teñen nada". Elisa Arguilé acompaña o texto cunhas ilustracións de estilo primitivo que destacan pola súa forza expresiva e os contrastes de cor (Galicia Hoxe, 30-3-10).
O Café Bar 13 segue adiante coa colección O Lapis do Taberneiro:
«A pretensión de todo isto non é comercial, senón realzar o aspecto comunitario arredor dunha taberna nun barrio de Compostela», di Santiago acerca desde «fenómeno de literatura marxinal».
«Eu xa fago pequenas tolerías deste tipo, non é nada incoherente na miña traxectoria. Gústame facer cousas con máis valor social que mercantil», explica Carlos Santiago (La Voz de Galicia, 2-4-10).
Teatro de Cámara Ditea cumpre cincuenta anos:
“Alimentámonos do teatro, porque gozamos co que facemos, e alá onde imos, coas butacas cheas ou baleiras, notamos que o público comparte esa diversión con nós”, afirma Alberto Álvarez Escudero, o actual director da compañía. Ditea (Difusión do Teatro) naceu en 1960 por iniciativa dun dos pioneiros da arte dramática en galego, Agustín Magán, e ten no seu haber máis de 80 espectáculos, realizados por máis de 300 persoas ao longo deste medio século, entre as que se atopan actores como Xosé Manuel Olveira Pico, Mela Casal, Luis Zahera ou Xan Casas (Xornal de Galicia, 32-4-10).

Imaxes de: Xornal de Galicia, Galicia Hoxe, La Voz de Galicia.

1.4.10

O primeiro de abril...

...van os burros onde non deben de ir. Téñollo escoitado á miña avoa para avisar das bromas que podían caer nun día coma hoxe.
Ignoro a razón pola que se pasou esta festa para o 28 de decembro... Por Europa adiante, e supoño que boa parte do resto do mundo, séguenselle gastando bromas ós inocentes o primeiro de abril. (En realidade, os "simples mortais" padecemos o rexoubeo dalgúns VIP todo santo o ano. Un día especial, nin se nota.)
A foto que pego aquí, mesmo tratándose dunha broma, vén sendo unha homenaxea Hans Christian Andersen. Non é que a Sereíña ande falta de apetito.
A foto e mais a crónica sobre as inocentadas do primeiro de abril podemos lela no xornal La Repubblica: a escultura orixinal está estes días na Exposición Universal de Shangai, e un fato de trangalleiros aproveitou a ausencia para colocar este monumento alternativo.
Que Deus nos dea ganas de rir.

30.3.10

Chamádeme Simbad. Cuestionario

Cuestionario-guía para o club de lectura de:
Francisco Castro, Chamádeme Simbad, Vigo, Galaxia, 2009.

CUESTIONARIO
  1. Redacta nunhas 5-10 liñas o argumento da novela.
  2. Seguindo a liña argumental, ¿en cantas partes se estrutura a novela? Sinálaas e xustifica a túa análise.
  3. Os protagonistas -avó e neto- están afastados pola idade, pero aseméllanse noutras cousas. Cita e explica algunhas delas.
  4. O avó padece alzhéimer. a) Describe a enfermidade cos datos que che dá a novela. b) Completa a descrición con datos doutras fontes.
  5. Cita e describe os dous xogos principais ós que se dedican avó e neto cando están xuntos.
  6. O pai de Paulo nega a existencia do tío Bernardino. ¿Por que?
  7. O pai de Paulo e o móbil. ¿Está de psiquiatra o pai de Paulo?
  8. No grupo familiar semella que cada membro ten asignado un papel que comporta dereitos e obrigas. a) Analiza -sempre seguindo a novela- cada un deses papeis. b) ¿Hai algún membro que non cumpre co que se espera del? Xustifica a resposta.
  9. Na novela atopamos personaxes con actitudes egoístas e con actitudes xenerosas. Pon algúns exemplos.
  10. Paulo di: "Non quería que ninguén soubese o triste que estaba. Pero os piratas non choran" (p. 37). ¿Que opinión che merece esta postura do neno?
  11. O Simbad do conto do avó, ¿de que cidade era? ¿Que sabes dela?
  12. O pai de Paulo considera que contar historias é unha perda de tempo (p. 52). ¿Compartes esta opinión?
  13. Na carta que o avó envía a Simbad di que "a vida é unha aventura". ¿Por que define a vida así?
  14. Cando o avó fala de que os filibusteiros lle queren afundir o barco, ¿a que dúas cousas se refire?
  15. As fotos do avó na Taberna do Pirata, ¿en que década se sitúan? ¿Que sabes desa época?
  16. a) ¿Cal é a verdadeira razón pola que foxe o avó da casa? b) ¿Por que a policía non dá con el?
  17. ¿Cal é a reacción do neno cando sabe que lle ocultan os problemas?
  18. Repara na figura do avó. ¿En que consiste para el a felicidade?
  19. ¿Poderías dicir se a novela ten un final feliz?
Procedencia das imaxes: Editorial Galaxia (capa) e Manuel Craneo.

9.3.10

Noticias de literatura-76

Suso de Toro escribe en Luces (El País, 19-2-10) un artigo que nos lembra o editor Ánxel Casal:
"Publicar todas aquelas obras que estando escritas na nosa fala contribuian de calquera xeito ao seu máis grande uso sen perder o tempo en disquisicións inúteis. Nós pensa, e así o practica, que hoxe en galego hai que escribir de todo e para todos".
Óscar Iglesias reseña no mesmo medio Luís Pimental. Obra completa (Galaxia). O artigo achégase á figura do poeta lugués dende distintas ópticas críticas.



Pinto & Chinto publican Os oficios de Chuquelo (Galaxia):
Explican Pinto & Chinto que en certo sentido este can é como «a outra cara de tantos cans protagonistas e que tanto axudan aos humanos en profesións como a de policía ou a de bombeiro». Este, segundo o dúo, é «un can con problemas de traballo estable e que, para compensar os seus fracasos, ten un comportamento moi humano: utiliza a comida para compensar» (lemos en La Voz de Galicia, 19-2-10).
Yolanda Castaño reedita Punver:
A estrutura da obra resulta sinxela, pero chea de matices que van xurdindo ao longo da narración, precisamente, polas leas nas que se mete Punver debido á súa forma de ser. “Trátase dun único relato poético, como no primeiro libro, e pola súa personalidade tan despistada van aparecendo os sucesos, un despois do outro, até que se chega a unha solución final”, conta a poeta.
Esta personaxe non trata de ser unicamente un xeito de aproximar os nenos á poesía, senón que tamén hai moito da propia Castaño nela. “É unha homenaxe a todos eses libros de poemas que lin de pequena e supoño que moita culpa ten en todo isto Gloria Fuertes, por todos eses libros que lin cando era nena e que me engancharon” (Xornal de Galicia, 3-3-10).
Eva Moreda gaña o Premio Narrativas Quentes coa novela Organoloxía:
Organoloxía convértese na quinta obra de Moreda. A autora asturiana, licenciada en Filoloxía Clásica e Musicoloxía e que actualmente prepara a tese de doutoramento en Historia da Música na Universidade de Londres, publicou xa Breogán de Guisamonde, o cabaleiro da gaivota (1997), coa que conseguiu o premio Rúa Nova 33 que organiza a Fundación Caixa Galicia; O demo e o profundo mar azul (2003), Singularis Domitilla (2004) e O país das bestas (2009).
Entrevista con Eva Moreda no Xornal de Galicia (4-3-10). Artigo de Montse Dopico sobre Eva Moreda e Organoloxía no Galicia Hoxe (9-3-10).
Lista de Honra do IBBY: Agustín Fernández Paz con O único que queda é o amor e Ignacio Chao pola tradución de A noite d'O Risón (Gonzalo Moure). Tamén vemos a noticia no Galicia Hoxe e Galiciaé.
Blanco-Amor: Galaxia anuncia a publicación da edición restaurada d' A esmorga:
Escrita realmente entre os meses de maio e outubro de 1955, A esmorga quíxoa publicar ao ano seguinte editorial Galaxia, logo do xuízo eloxioso de Ramón Piñeiro, o seu director literario, probablemente o primeiro lector da novela na nosa terra. Porén, a censura opúxose frontalmente a que o libro saíse en Galicia. O falanxista Miguel Piernavieja del Pozo, censor que avaliou a mediados de 1956a obra, ditaminou que se empregaba nela un "lenguaje soez", polo que A esmorga tivo finalmente que ser publicada en Bos Aires no ano 1959 pola editorial Citania (Galicia Hoxe, 5-3-10).
Sobre o nomadismo do premio Blanco-Amor, véxase este artigo de Alberto Ramos no Xornal de Galicia.
Manuel Darriba: Branco (Galaxia). Unha achega á novela de Xavier Castro Rodríguez:
Hai en Branco un xogo entre xornalístico e literario que non deixa indiferente. Brevidade e precisión narrativa como alicerces informativos e a opinión reservada á conmoción do lector. Tampouco está ausente un percorrido cinematográfico composto por imaxes intensas que centran o instante de cada breve episodio, case bosquexos, que o lector será quen de compoñer na súa totalidade (Galicia Hoxe, 6-3-10).
Camiñan descalzas sobre as rochas (TrisTram), un libro a prol dos dereitos humanos:
A violencia sexual, o maltrato de xénero, os abusos sexuais nos conflitos armados ou a violación como arma de guerra, son algunhas das temáticas que abordan os relatos de Camiñan descalzas polas rochas (Vieiros, 7-3-10).
Neira Vilas presenta Cartas de vellos amigos. Correspondencia 1959-1998 (Galaxia):
Los remitentes de estas cartas son importantes personalidades de la cultura gallega como Eduardo Blanco Amor, Celso Emilio Ferreiro, Ramón Otero Pedrayo, Luís Seoane, Ricardo Carballo Calero, Ramón Piñeiro o Carlos Velo, entre otros. Por ello, se configura como un documento que refleja una parte de lo que se vivía en Galicia a nivel cultural en la segunda mitad del siglo XX.


Imaxes: La Voz de Galicia, Galicia Hoxe, Vieiros.

7.3.10

Sorrisos e boa colleita

Anúnciase este libro colectivo como "unha homenaxe dos humoristas gráficos ao noso rural", e publícase no primeiro aniversario do Banco de Terras (Bantegal). Sinalamos que tamén é unha homenaxe ós propios humoristas gráficos.
Coordina a obra o veterano Xaquín Marín e na relación de colaboradores atopamos uns corenta nomes, todos moi coñecidos, que non imos enumerar agora. Os traballos desta homenaxe preséntanse a dobre páxina: na dereita, a viñeta; na esquerda, unha breve ficha bioblibiográfica do artista que participa na homenaxe.


O conxunto dos "monos" dános unha visión do campo dende diversas ópticas: a simbólica (Rubín, Seijas, Cráneo), a técnica, a urbanita (co seu concepto idílico ou turístico do rural) ou a vivencial.
Tamen nos permiten as viñetas facer unha boa relación dos problemas que afectan ó rural: especulación urbanística, crise económica, empresas enerxéticas, o minifundio (retratado na lingua: Carrabouxo, Fausto),  crise do leite, mecanización, despoboación, incendios, transxénicos, informatización e novas tecnoloxías, política...


Destacan como valores inmutables a calidade dos produtos (Dávila) e o valor educativo da vida rural (Quesada).
Sobre os personaxes teño que recoñecer a miña debilidade por Floreano e a súa gorra (Gogue). Na obra atopamos a este pasatista da vida preocupado, coma sempre, polos problemas de fondo. Aquí recoméndanos regar con viño para aforrar a auga, "que é un ben escaso".

Falaron do libro:

Xaquín Marín (coord.), Sorrisos e boa colleita, Bantegal, 2008.
Imaxes de culturagalega.org

22.2.10

Lingua sen pelos

Estas cousas aquí non pasan. Deixo a ligazón do vídeo porque é un bonito exemplo do uso terapéutico da lingua. Está en estranxeiro, pero unha orella galega pode pillar algunha palabriña solta.
Que nos sirva de proveito.

21.2.10

Eric-Emmanuel Schmitt. O señor Ibrahim e as flores do Corán


Esta noveliña curta e intensa cóntanos a vida de dous seres solitarios que viven na rúa Azul, en París. Ambos os dous personaxes, que acaban sendo unlla e carne (legalmente pai e fillo) preséntanse ós ollos do lector separados por muros habitualmente insalvables: raza, idade, relixión... Mais os lazos afectivos que se establecen entre eles dous acaban por cambiar o rapaz ata convertelo no continuador da vida do vello:
Así que, agora son Momo, o que ten a tenda de ultramarinos da rúa Azul que non é azul.
Para todo o mundo son o árabe da esquina.
Árabe, que quere dicir:'tenda aberta das oita da mañá ata as doce da noite, domingos inclusive' (p. 61).
Remata a novela con estas palabras. Pero cando chega ó remate, o lector xa coñece que Momo tanto pode ser o hipocorístico de Moisés coma de Mohamed, e que a definición de árabe coa que se queda non é a racial. Na mesma liña podemos engadir outros detalles, nomeadamente o nome do señor Ibrahim, aceptable en máis dunha etnia ou relixión.
En poucas páxinas cóntansenos as vidas dunhas persoas marcadas que non se renderon ante a desgraza, senón que apostaron pola comprensión e por agarrarse á man tendida.

Sobre a obra:


Eric-Emmanuel Schmitt, O señor Ibrahim e as flores do Corán. Vigo, Faktoría K de libros, 2007. Tradución de Emma Lázare Rodríguez.
Imaxes: Consello da Cultura e Wikipedia.

18.2.10

Noticias de literatura-75

Sarah Waters

maniféstase orgullosa de ver a súa obra en galego. Refírese a Rolda nocturna (Galaxia), novela ambientada "no Londres de 1947". A escritora galesa gañou o VI Premio de Narrativa Europea Casino de Santiago con esta obra.
conversa con Manuel Vidal Villaverde sobre lingua e literatura.
Rematados os estudos universitarios, desempeñou diversos oficios e no 2004 emigrou a Canarias durante dous anos. Alí coñeceu de preto as condicións de vida terribles dos emigrantes chegados do chamado terceiro mundo. Na súa volta a Galicia publicou en 2008 o poemario Plan de Fuga en Estaleiro Editora, libro sometido a licencia creative commons. Logo da publicación duns poemas na Revista das Letras deste xornal, edítanlle as novelas Unha puta percorre Europa e Sidecar (Galicia Hoxe).

Román Raña
publica O incendio das palabras (Espiral Maior):
Román Raña viaxa á súa infancia e á sua adolescencia neste libro de incendios, luz cegadora e furor eterno. Gústalle estar nas alturas dos tellados, bailando coas mozas, el só ou cos amigos. As palabras precisas e luminosas do poeta conviven cos bosques tropicais de Australia, as rúas salgadas de Lisboa e o cheiro bíblico a churrasco. Se Román Raña tivese que definir o amor diría que "no amor aniña sempre a estrañeza" (Galicia Hoxe).
Marcelino Fernández Mallo presenta Klásicos:
Fernández Mallo aproveita a figura dun fillo de bo berce para retratar con ironía as miserias dunha clase social que, inda sendo minoritaria, é a máis visible e, seguramente, a máis envexada. A este príncipe destronado polo cansanzo dos seus ricos proxenitores ábreselle diante dos ollos un mundo totalmente descoñecido que non comprende e que o asusta: a vida real. Eses temores materialízanse da forma máis cruenta cando se ve involucrado nun homicidio (Xornal de Galicia, 3-2-10).
Áncora Producións representará a obra Colgados: "a compañía galega continúa a darlles a voz a "personaxes perdedores na sociedade opulenta e marxinadora" (Galicia Hoxe).
Pablo García Martínez,
gañador do Premio Biblos con Relato dun estalido xordo, fala con Manu López. Véxase tamén a entrevista de Pablo García con Ramón Vilar en Vieiros.
An Alfaya entrevistada no Galicia Hoxe (8-2-10).
Branca Novoneyra
publica Dentro do labirinto (Espiral Maior). Sinala Xosé Lois García que
Branca Novoneyra postula por unha poesía limpa, nun amplo espazo conceptual, mergullándose nunha dialéctica de contenda coas cousas que merecen definilas para utilizalas dentro de cada un do noso labirinto. Nese seu labirinto tan particular e nada estraño atopamos "unha fauna sobrenatural: arañas, moscas, cabalos, saltóns, zombis, peixes, desaparecidos. Tamén unha variada flora chea de palmeiras, acacias, rubideiras e capudres (Galicia Hoxe, 9-2-10).
PEN Clube de Galicia: VIII edición dos Premios Rosalía de Castro.


Palabras para un baleiro
Xavier Castro comenta no Galicia Hoxe(13-2-10) o poemario de Baldo Ramos (Espiral Maior): "Quen se
deixe levar polas secuencias dos poemas e arrastrar pola eufonía de cada liña poética atopará poesía-límite, pintura e música, tres artes expresivas, comunicativas e plásticas indisociables do poeta e do pintor. Será que a pintura forma parte desa poesía calada e silenciosa e que a lírica, como afirmaba Leonardo, é a pintura cega..", conclúe o comentarista.


Súper López vai falar galego.


Imaxes: Sarah Waters (foto Tamara de la Fuente / Xornal de Galicia), Alberto Lema (Galicia Hoxe), Súper López (Galiciaé).

14.2.10

Francisco Castro. Chamádeme Simbad


0. A través dos ollos dun neno de 10 anos vemos os problemas que o alzhéimer causa en quen o padece e mais na súa familia.
Entre o avó e o neno establécese unha complicidade e unha comprensión que escapa ós adultos da familia, se cadra porque a enfermidade do avó convérteos en compañeiros de xogos. Só nun momento de lucidez o vello chama o neto polo seu nome (Paulo); habitualmente son o Capitán e Simbad, nome do personaxe do relato que o mariñeiro lle contaba ó fillo, primeiro, e ó neto despois. O ancián irase recluíndo no mundo da súa nenez.

1. En Chamádeme Simbad atopamos un matrimonio novo cun fillo de dez anos e un vello con alzhéimer que os vai volvendo tolos co seu comportamento estraño e errático. O neno, que se leva moi ben co avó, non entende as cousas dos maiores. Tampouco non entende as frases feitas.
O rapaciño séntese esquecido do pai, home trasfegado polo traballo, que trae a oficina á casa, que vive colgado do móbil e anda sempre atodavelocidade. Cando a nai non está na casa, avó e neto xogan ós piratas sen moito respecto polo mobiliario.
Unha noite o avó marcha da casa durante o sono dos outros. A ausencia prolóngase máis dun mes, amárgalle a vida ós que quedan e entristécelle as festas. Pero tamén obriga ó pai a desempeñar o seu papel co neno: a idea de fracaso nesta función queda patente na lectura do conto de Simbad interrompida constantemente polo móbil.
Será o rapaz quen aclare a situación seguindo unha especie de xogo do achado do tesouro proposto polo propio avó: a carta, a mensaxe e a chave, a caixa agachada tras o libro favorito, as fotos e os papeis, a tarxeta co enderezo da taberna...
As cousas acláranse falando. As preguntas acaban por ter resposta acaída. Algunhas actitudes cambian. O reencontro familiar alegra tamén o lector. Non se pode dicir que sexan felices e que van comer perdices, porque o do avó non ten cura, pero co agarimo familiar e un centro de día vaise paliando a situación.
O que si parece que tivo cura foi o alzhéimer voluntario: o de esquecer o que non interesa, aínda que se trate de persoas achegadas.

2. Sobre a obra:
Cuestionario para o club de lectura.

Francisco Castro, Chamádeme Simbad. Vigo, Galaxia, 2009. Ilustracións Manel Cráneo.
Imaxes: Editorial Galaxia e Manel Cráneo.

5.2.10

Morreu Boa Sr, a derradeira indíxena que falaba Bo

Leo a noticia* no xornal Corriere della Sera (4-2-10): "Morta a derradeira indíxena que falaba  Bo, lingua duns sesenta mil anos". No subtítulo: "Cando os ingleses colonizaron o arquipélago, en 1858, eran polo menos 5.000 persoas. Agora quedan 52".
Vivía nas illas Andamán. 
 Do artigo do xornal italiano entresacamos as declaracións do profesor Anvita Abbi: A señora "Boa Sr sentíase moi soa porque xa non tiña a ninguén con quen conversar". O lingüista tamén salienta o seu sentido do humor e a súa risa contaxiosa.
O artigo cóntanos o proceso de colonización: a meirande parte da poboación morreu porque a mataron os colonizadores ou as enfermidades que viñan canda eles. Os indíxenas que non foron "pacificados" pola brava gozaron dun proceso de "civilización" recluídos na famosa "Casa dos Andamáns": ningún dos nenos nacidos alí superou os dous anos de idade.
A asociación Survival International dá algúns datos máis sobre a situación dos sobreviventes: necesidades, fame, alcoholismo, andazo...
Non é un aviso triste, porque isto xa o sabiamos. Cando morre unha lingua estamos perante o derradeiro elo dunha cadea de mortes.
Os que gobernan tamén o saben. 
_______________________________
*A noticia asínaa Stefano Rodi, en Milán.
Tamén a atopamos en La Voz de Galicia (5-2-10). Na edición en papel está na páxina esquerda abaixo; na seguinte, á dereita e arriba, vemos a foto dunha nova Barbie, única, en homenaxe á princesa sueca (p. 31: Sociedad). Non sei como era de nova a señora Boa Sr, pero meréceme máis atención cá boneca. Que a terra lle sexa leve.
Imaxes: Corriere della Sera e Progetto di aiuto...