Noticias de literatura-125. Maio 2012

Antón Riveiro Coello, premiado pola AELG por Laura  no deserto:
Noticia dos galardoados na Cea das letras no Galicia Hoxe, 06-05-2012.

José Carlos Bermejo presenta Os señores da mentira (Lóstrego):

Os Señores da mentira retrata o descrédito da política e da democracia, sumidas nun proceso de cambio constante para que todo siga igual.
Os Señores da mentira descobre a aparencia da cultura galega que algúns políticos e intelectuais venden como “motor” da actividade económica (Galicia Hoxe, 16-05-2012).

Gonzalo López Abente.
Imaxe: La Voz de Galicia.

Gonzalo López Abente: a fundación que leva o nome do escritor recupera a súa obra narrativa:

Las cinco novelas cortas del escritor Gonzalo López Abente (1878-1963) han sido recuperadas en una obra titulada A narrativa mariña gracias a la fundación que vela por el legado literario del autor muxián. O diputado por Beiramar (1918), O novo xuez (1922), Buserana (1925), Fuxidos (1926) y O Escándalo (1920) son los trabajos recogidos en este nuevo volumen (La Voz de Galicia, 24-05-2012).

Manuel Antonio, publicación da súa obra en prosa:

Los escritos en prosa del poeta Manuel Antonio, muchos de ellos inéditos, han sido recogidos en un volumen con el que se inaugura la colección 'Clásicos de la Academia', que edita la Real Academia Galega (RAG) en colaboración con la Fundación Barrié (La Voz de Galicia, 23-05-2012).

Lupe Gómez.
Foto: El País.

Lupe Gómez presenta a terceira edición de Pornografía:

“A poética de Lupe Gómez non foi asumida nin recoñecida por sectores importantes da crítica e do sistema literario en xeral”, opina Lourido, “e iso parece claro nos ámbitos afíns ao proceso normalizador que acompañou o desenvolvemento da autonomía”. Outros estudosos —por caso, Arturo Casas ou Helena Miguélez— si aprezaron unha poética incómoda e límite (El País, 24-05-2012).

Agustín Fernández Paz fala de As fronteiras do medo:

Arrepía porque As fronteiras do medo xoga coas marcas de Lovecraft sen deixar de moverse entre prados, ríos, arboredas e carballeiras que move o vento (La Voz de Galicia, 30-05-2012).

Daniel Salgado.
Foto: El País.

Daniel Salgado fala de Ruído de fondo:

“É o caos e é tamén un síntoma de que o poema é insuficiente”, explica. “Interésanme os intentos de introducir na poesía —non me gusta esa palabra— elementos alleos, é algo que está xa nos clásicos gregos pero que no século XX aparece en poetas importantes que leo repetidamente. E logo está a desorde do mundo, a multitude de estímulos e contradicións, a barafunda, e quería que se reflectise dalgún xeito. Non me convence o resultado, parece que un está a sacar músculo, pedantería, pero é algo que impón o propio discurso. É a necesidade de citar para chamar por outros” (Iago Martínez, El País, 31-05-2012).

Noticias de literatura-124. Abril 2012

Longa noite de pedra (Celso Emilio Ferreiro), reedición bilingüe:

La publicación es parte de los actos conmemorativos del centenario del nacimiento del literato y de una colección que la editorial saca al mercado nacional para dar a conocer la cultura y literatura gallegas (El Correo Gallego, 18-04-2012).

A librería Komic celebra aniversario lembrando a Castelao:

Cuando Xosé Barreiro y su mujer, Ana Manteca, decidieron en 1987 abrir en el ensanche

A. Riveiro Coello. 
Foto: La Voz de Galicia.

compostelano una tienda especializada en la venta de cómics, en Galicia no existía tal cosa. El boom de la denominada novela gráfica apenas se estaba esbozando en Estados Unidos y por estas latitudes aún reinaba el formato revista, que se vendía sobre todo en kioscos (El País, 16-04-2012).

Antón Riveiro Coello e Olga Novo entre os Premios da Crítica por Laura no deserto e Cráter:

Laura no deserto es una novela larga en extensión y ambición, en la que Riveiro Coello recorre escenarios tan distantes entre sí como Barcelona, Galicia y Nueva York, para hilvanar una historia que abarca varias décadas y que recrea las vicisitudes de un grupo de personas cuyas vidas quedan marcadas por la Guerra Civil y los años posteriores.

Olga Novo. Foto: La Voz de Galicia

(...) en Cráter Olga Novo profundiza en su concepción poética basada en el espíritu libertario, el erotismo y las pasiones vitales en conjunción con un apego telúrico (La Voz de Galicia, 22-04-2012).

Carlos López Bernárdez, Do idilio á diáspora, modernidade e compromiso na pintura galega de Castelao a Seoane:

(...) diseña la estructura del libro con tres ejes fundamentales: la creación de una escuela de pintura gallega diferenciada de la española, la asunción de una estética nacional y su desarrollo en el período anterior a la Guerra Civil y los avatares del exilio americano e interior tras a partir de los años 40 (El País, 25-04-2012).

 

Fóisenos Xaime Isla Couto. Ficha na páxina da RAG.

Valentín Paz Andrade. Achegas na rede (2)

1. Biografía de Valentín Paz Andrade

Foto: Editorial Galaxia/El País.

• Páxina web de Valentín Paz-Andrade.
• “Pobre es el que me pegó un tiro”. Pilar Rodríguez Prada fala de Valentín Paz Andrade con Fernando Franco (Faro de Vigo, 26-12-2011).

2. Achegas á figura e á obra

• “Unha fita sobre Paz Andrade recollerá unha das últimas entrevistas de Díaz Pardo”. Artigo de Alberto Ramos en Praza Pública.
• Paola Obelleiro, “La tarea de Paz-Andrade”, El País 07-02-2012. Noticia da retrospectiva sobre a figura de Valentín Paz Andrade.
• R. García, “Dos muestras y un filme reúnen a Paz-Andrade, Seoane y Díaz Pardo”, La Voz de Galicia, 08-02-2012.
• “Paz Andrade aos puntos”, en culturagalega.org.
• Valentín Paz Andrade na páxina da RAG.

3. Contexto histórico-social

• Suso de Toro, “O galeguismo vigués”, El País, 17-02-2012.
• Reivindicación da figura de Valentín Paz Andrade (Galicia Hoxe, 30-04-2012). Véxase tamén El Correo Gallego da mesma data.
• Valentín Paz Andrade, referente do galeguismo empresarial (Galicia Hoxe, 01-05-2012).
• Paola Obelleiro, "La memoria periodística de Galicia", El País, 02-05-2012.

4. Efemérides

• Actos centrais do Día das Letras (Faro de Vigo, 04-04-2012).
• Achegas institucionais (Galicia Hoxe, 09-04-2012).
• Acto cívico (La Voz de Galicia, 10-04-2012).
• Mesa redonda dos biógrafos de Valentín Paz Andrade (Faro de Vigo, 11-04-2012).
• Cincuentenario das Letras Galegas (El País, 27-04-2012).
• A Fundación Barrié honra a figura de Valentín Paz Andrade (La Voz de Galicia, 03-05-2012).

5. Propostas didácticas

Imaxe: educaBarrié.

• WebQuest sobre Valentín Paz Andrade en educaBarrié.
• Valentín Paz Andrade. Letras 2012.  A páxina da Coordinadora de ENDL presenta unha chea de información, recursos e propostas para traballar a figura do noso homenaxeado.
• "Homenaxe ao escritor Valentín Paz Andrade", miniquest de Alexandra Recarey Cancela.

Xosé Tomás. Nómades

Imaxe da Editorial Galaxia.

Oito nomes de muller (Fátima, Sasha, Mercedes, Asunción, Lupe, Ghalia, Alma, Nawal), oito vidas asolagadas na necesidade, oito países de orixe, mais só dous mundos (o rico e o pobre) e un único drama: o da emigración.
Nas notas do autor achamos a confirmación das claves que o lector puido ir descubrindo no proceso de lectura destas microhistorias:
a) “Na figura da muller atopei o ser humano que ten que sortear máis obstáculos” (p. 76).
b) Protagonizan as historias “persoas que loitan por manter o que son” (p. 74).
c) A melancolía --que tamén sente o lector-- é o pano de fondo das historias e o bálsamo para as feridas (p. 77).
Os lugares de saída e chegada das emigrantes son distintos, pero o lector non repara tanto en nomes xeográficos concretos como nas relacións que se establecen entre xentes do primeiro e do terceiro mundo, gobernadas pol a necesidade, a desesperación, a valentía, a xenofobia...

Imaxe: xosetomas.com

Cada microhistoria é persoal e independente. Mais hai dúas interrelacionadas: a primeira (Fátima) e a derradeira (Nawal). A protagonista desta última representa para a nai (Fátima) a forza necesaria que a salvou do naufraxio na travesía e na terra de chegada. Nawal dinos que súa nai a considera “filla do mar”. Para o lector as dúas historias son dúas caras do feito migratorio: o pasado sufrido pola nai e o futuro do que pode gozar a filla, xa integrada na terra de acollida.

Sitiografía

• Presentación de Nómades na páxina de Xosé Tomás.
• Presentación de Nómades no blog da Editorial Galaxia.
• “Nómades nos medios”, blog de Xosé Tomás.
• Presentación de Nómades na TVG.
• “Nómades, de Xosé Tomás. A nosa primeira dedicatoria”, en Retelladoresdogaliñeiro.
• “Xosé Tomás retrata a emigración feminina en Nómades”, La Voz de Galicia, 19-10-2011. Véxase tamén en Cepam.
• “As mulleres, Xosé Tomás e o infinito insensíbel”, en Ferradura en tránsito.
• “Historias nómades”, en Criticalia.
• “Nómades, ocho historias de desarraigo en femenino”, de Marcos Nebreda, El Mundo, 13-11-2011.
• “Oito mulleres e unha historia común”, en El Ideal Gallego, 08-11-2011.
• “Nómades, de Xosé Tomás: novamente o poder da imaxe”, en Bibliocurtis.

---

Xosé Tomás, Nómades. Galaxia, Vigo, 2011.

Noticias de literatura-123. Abril 2012

Imaxe: La Voz de Galicia.

Pinto e Chinto preséntannos Os xogos olímpicos de Ningures (Galaxia):

Os xogos olímpicos de Ningures é unha recompilación de relatos breves, cada un sobre un deportista procedente de Ningures, unha terra tan propicia para o deporte -os personaxes do libro compiten en case todas as disciplinas existentes- como descoñecida (La Voz de Galicia, 02-04-2012).

Jean M. Auel, O clan do oso das cavernas (Punto G Edicións):

Imaxe: La Voz de Galicia.

Conta a historia de Ayla, unha nena cromañón que despois dun terremoto perde a súa tribo. A piques de morrer, é rescatada por unha tribo de neandertais e sandada pola súa curandeira, que a acolle como a súa filla adoptiva (La Voz de Galicia, 09-04-2012).

Pedro Feijoo presenta Os fillos do mar:

La mafia actual, los líos familiares, la Guerra Civil y el nazismo, más el Cristo de Maracaibo de la batalla de Rande marcan los flashbacks y enganches de una historia con ritmo rápido y de fácil lectura que conecta con el lector con su lenguaje de impronta coloquial y humor (Faro de Vigo, 09-04-2012).

Pedro Feijoo. Foto: Jesús de Arcos/Faro de Vigo.

Manuel García Barros (Ken Keirades), na lembranza:

El 12 de abril de 1972 fallecía uno de los insignes galleguistas, periodista y escritor nacido en tierras de Tabeirós, Manuel García Barros, conocido también popularmente por el seudónimo de Ken Keirades. Cuarenta años después de su muerte, quienes le conocieron y aquellos que quieren mantener viva su memoria organizaron una serie de actos como homenaje a su persona y obra (El Correo Gallego, 15-04-2012).

A esmorga (Eduardo Blanco Amor) en inglés:

Tras pasar por sendas traducciones al francés y al italiano, A Esmorga, una de las obras más significativas de la literatura gallega, dio ayer otro paso con su presentación al idioma universal de William Shakespeare (Laopinioncoruña.es, 16-04-2012).

Valentín Paz-Andrade. Galiza lavra a sua imagen

Imaxe: web dedicada a Valentín Paz-Andrade.

Galiza lavra a sua imagen é un libro epigonal. Non se trata dun testamento intelectual, pero debe considerarse un perpiaño máis na construción do edificio do país. Dátao na súa casa de Samil en 1984 e ve a luz o ano seguinte. Quéixase Valentín Paz-Andrade ó editor da tardanza da publicación (“ O livro Galiza lavra sua imagem estase facendo vello antes de saír do prelo”; Paz-Andrade, Epistolario. Carta a Isaac Díaz Pardo, 6-5-1985), mais non é un libro que se arruíne co paso do tempo, porque o que nel se trata está nos alicerces do país. Neste sentido podemos dicir, usando unha palabra do propio autor, que é unha obra “endorresistente”.
No limiar distingue o autor entre dous conceptos: personalidade e imaxe. Ambos os dous insertos no mesmo corpo e conformados pola “mesma relación consciente e responsábel dos cidadáns coa súa terra” (p. 8). Recoñece no limiar que se trata dun libro misceláneo, de variada temática unida por unha “coordenada subxacente” (p. 12), isto é, o fío da vida do país, que se vai tecendo coas vidas e obras das súas xentes, contempladas no seu conxunto. Nesta obra, Valentín Paz-Andrade convida a rematar a sementeira e a aprender a aproveitar as colleitas (p. 13).
Este conxunto de ensaios trae á memoria do lector aqueloutro libro fundacional do rexurdimento literario. A Galicia cómprelle un cambio de imaxe. Ás xentes de cada momento só teñen que seguir o exemplo e a actitude doutros coterráneos que co seu saber e o seu facer foron marcando o camiño e creando tradición.
Sostén Paz-Andrade que a un país non o conforman só as súas xentes. Recolle unha cita de Ganivet que reza: “Lo más permanente de un país es el espírito del territorio” (p. 17). Defende esta tese na parte titulada “Semiótica da paisagen”. Cada terra ten o seu símbolo, a súa árobore, a súa flor, o seu paxaro produtor da melodía do país (p. 24). Mais non é soamente a semántica da paisaxe a que conforma a personalidade do país. Tamén está o xenio das súas xentes e da elite creadora. A lingua é a máis grande obra colectiva e a máis identitaria: o carné e biografía de Galicia; pobre na casa e rica na expansión, pero xa fóra do control dos creadores orixinais.
Canda a lingua, pon Paz-Andrade a obra de pintores, arquitectos, científicos, literatos, publicistas... como esteos da personalidade do país e configuradores dunha imaxe coa que presentarse dignamente ante o mundo. Mais non se pense que Galiza lavra a sua imagen sexa un libro propagandístico e autocompracente. A diagnose que fai do país e dos seus traumas parécenos atinada e crúa (p. 118). Define a Galicia como un pobo á defensiva (p. 49), como país apouvigado por pauliña de vello (pp. 177-8). Mesmo aqueles que “tentaron coa materia de Galiza, case sempre deron na ferradura. No cravo ben poucas” [veces] (p. 123). Nin sequera as institucións estiveron á altura dos tempos; unha ollada histórica fáinolas ver “de recú” (p. 178), incapaces de abordar as reformas necesarias (p. 180).
Malia debuxar un país sen liberdade de opción nin potencia decisoria (p. 131), Valentín Paz-Andrade nunca abandona a esperanza e anima a pórse á tarefa de gañar imaxe e pelexar contra a rutina.

---

Valentín Paz-Andrade, Galiza lavra a sua imagen. Edicións do Castro, Sada, 1985.